Kadınların doğum borçlanması ile ilgili detaylı bilgi almak istiyoruz. SSK sigortalısı olarak çalışan kız kardeşim başvurmak istiyor. İki çocuğu var. Biri 1986 diğeri 1990 doğumlu. Büyük kızı Bulgaristan, küçük kızı Türkiye doğumlu. SSK başlangıcı 1992. Basında ve sizin verdiğiniz yanıtlarda yer alan şartlar sağlanmış gibi, ancak Yasadaki ayrıntılar nedir bilmiyoruz. Sorum, kız kardeşim yurtdışında doğan çocuk için borçlanabilir mi? Çalışmadığını nasıl belgeleyecek? Hangi belgeler ibraz edilecek? Emekli olduktan sonra çalışması gerekirse sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışabilecek mi? Gökçen Zafer
İlgili Haberler
Son günlerde bayanların doğum borçlanması ile ilgili sorular oldukça yoğunlaştı. Doğum borçlanmasının usul ve esasları henüz belirlenmemiş olmakla birlikte, mevcut yasal düzenleme çerçevesinde bir yandan sizin sorularınızı yanıtlarken diğer yandan doğum borçlanması ile ilgili genel bilgi vererek tüm okurlarımızı bilgilendirmeye çalışalım.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yer alan hükümlere göre doğum nedeniyle borçlanma, 4/a (SSK) kapsamında çalışan sigortalı kadınlar için söz konusu olup, 4/b (Bağ-Kur) kapsamında esnaf, sanatkár, tüccar ve doktor, mimar, avukat gibi serbest meslek erbabı kadınlar ile anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi veya limited şirket ortağı olan kadınlar ile 4/c (Emekli Sandığı) kapsamında devlet memuru olarak çalışan kadınlar için söz konusu değil. 5510 sayılı SS ve GSS Kanununa göre, 4/a (SSK) kapsamındaki sigortalı kadınlar, çocuğunun yaşaması şartıyla, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet sözleşmesine istinaden çalışmadıkları süreleri, yazılı talepte bulunmaları halinde borçlanabilecekler. Başka bir anlatımla, doğum esnasında bebek yaşayacak ve anne, yaşayan bebeğe bakabilmek için işini bırakmış ve işine gitmemiş olacak. Bebeğin doğumdan sonraki iki yıl içinde vefatı halinde, vefat tarihinden sonraki süreler borçlanılamayacak. Annenin işine gitmediği sürenin iki yıldan fazla olması halinde en çok iki yıllık kısmı borçlanılabilecek. Doğumdan sonraki çalışılmayan sürenin iki yıldan az (örneğin bir yıl) olması halinde ancak bir yılık süre borçlanılabilecek.
Borçlanma tutarı, borçlanma için başvurulan tarihte geçerli olan günlük asgari ücret (yılsonuna kadar 21,29 YTL) ile günlük asgari ücretin 6,5 katı (yılsonuna kadar 138,39 YTL) arasında seçilecek günlük kazanç tutarının yüzde 32’si üzerinden hesaplanacak. Hesaplanacak prim tutarı, borcun tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde Sosyal Güvenlik Kurumu’na ödenecek. Tebliğ edilen borcun bir ay içinde ödenmemesi halinde, yeniden başvurmak gerekecek.
Yasa ve Yönetmelikte, borçlanma yapılabilmesi için doğumun gerçekleştiği tarih ve yer ile ilgili bir kısıtlama yok. Yasa ve Yönetmelikte, ilk defa sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlanılması halinde, sigortalılığın başlangıç tarihinin, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürüleceği belirtiliyor. Bu hükme göre, 1 Ekim 2008 tarihinden ve ilk defa sigortalı olunan tarihten önce gerçekleşen doğum olayına bağlı olarak da borçlanma yapılabileceğini, bu bağlamda kız kardeşinizin Bulgaristan’da gerçekleşen ilk doğum için de borçlanabileceğini düşünüyorum. Ancak Bulgaristan göçmenlerinin Bulgaristan’daki çalışma sürelerini borçlanmalarına 3201 sayılı Kanuna eklenen özel hükümle imkan sağlanmış olması karşısında, Türk vatandaşlığına geçmeden önceki dönemde gerçekleşen doğum nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu Bulgaristan’da gerçekleşen doğumla ilgili olarak borçlanmayı kabul etmeyebilir.
Doğumdan sonraki çalışılmayan iki yıllık sürenin borçlanılmasında, çalışılmadığının nasıl belgelendirileceğine ilişkin bir açıklama Yasa ve Yönetmelikte yok. Doğum borçlanması, doğumdan sonraki çalışılmayan iki yıllık süre için söz konusu olduğundan ve bu dönem için işverenden belge alınması söz konusu olamayacağından, doğumu kanıtlayıcı (nüfus cüzdanı, doğum kâğıdı, vukuatlı nüfus kaydı gibi) belgelerin yeterli olacağını düşünüyorum.
Borçlanma talebi, örneği Sosyal Güvenlik Kurumunca hazırlanacak hizmet borçlanması başvuru belgesi veya borçlanma isteğini belirtir dilekçe ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na yapılacak. Borçlanma için sigortalılığın tescil edilmiş olması yeterli olup, borçlanma talep tarihi itibariyle sigortalı olma şartı aranmayacak.
Doğum borçlanması yapan kadın sigortalıların, emekli olduktan sonra sosyal güvenlik destek primine tabi olarak çalışmalarını kısıtlayan bir hüküm, ne Yasada nede Yönetmelikte yok.
işe giriş tarihim 1.5.1984 dogum için03,03,1989çıkdım10,08,1990tekrar işe girdim 01,01,1999da 2.dogumuyaptım 01,08,1999da ıstege baglı yatırmaya basladım 3361gunum var 07,09,1968dogumluyum dogum borclanması yaparak nezaman emeklı olabılırım bu konuda nereye ne sekıl basvurmam gerek
Misafir
20/11/2008 22:34:47
1964 doğumluyum.ilk çocuğum 1987 doğumlu.2.ci 1994 doğumlu. benim sigorta başlangıcım 1992. hala sskda çalışmaktayım.3200 pirim doldurdum.ne zaman emekli olabilirim.
Misafir
13/11/2008 15:00:48
eşim 1979 ssk girişli 1983 yılında doğum yaptı işten ayrıldı ikinci doğumu 1987 yıında yaptı 2000 yıında tekrar işe girdi halen ssk lı olarak çalışmakta doğum borçlanmasından faydalanabilirmi eğer faydalanırsa genelge gere...