ABD’de başlayan mali kriz domino etkisiyle tüm dünyaya yayılıyor. Gelişmiş ülkeler mevduat kaçışını durdurmak için bir yandan mevduata güvence getirirken diğer taraftan kasalarını sonuna kadar açarak piyasalara para pompalıyor.
Ayakta kalma mücadelesi veren bankaların piyasa değeri ise hızla eriyor. Bankacılık sektöründe yaşanan çöküşün ardından küresel finansal krizden kaynaklanan zararın büyüklüğü konusunda tahminler sürekli değişiyor. 900 milyar dolardan başlayan tahminler 1.4 trilyon dolara kadar yükseldi. Ancak kaybın 2 trilyon dolara kadar yükseleceği tahmin ediliyor.
J.P Morgan dünya bankalarının son geldiği durumu gözler önüne serdi. Forbes Global 2000’de dünyanın en büyük şirketi olan Citi Gruop kredi krizinin tehdit haline gelmeye başladığı 2007’nin ikinci çeyreğinde kelimenin tam anlamıyla eridi. Geçtiğimiz yılın Ekim ayında olaylı bir şekilde görevinden ayrılan Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Charles Prince döneminde banka 6,5 milyar dolarlık zarar etmiş, 11 milyar dolara kadar varlık silebileceğini açıklamıştı. ABD’nin eski Hazine Bakanı olan ve daha önce Citigroup’un icra kurulu başkanlığını yapan Robert Rubin yönetim kurulu başkanlığına, Citigroup Avrupa Yönetim Kurulu Başkanı Win Bischoff ise vekâleten CEO’luğa atanmıştı.
Geçiş döneminde 225 milyar dolarlık pazar değerine sahip olan Citi Group 2008’in Ekim ayında bu değer yüzde 67’lik kayıpla 82 milyar dolara geriledi. Banka bu erimeyi dengelemek için ilk etapta 53 bin çalışanı ile yolları ayırmakta buldu.
EN AĞIR KAYIP İNGİLTERE'DE 1970’ten bu yana hiçbir bankayı kamulaştırmayan İngiltere ise krizden en ağır yarayı alan ülke konumuna geldi. İngiltere’nin en büyük bankalarından Royal Bank of Scotland (RBS) J.P Morgan araştırmasına göre en fazla değer kaybına uğrayan banklara arasında. RBS krizin ilk günlerinde 120 milyar dolarlık pazar değerine sahipken, kamulaştırma işlemlerinin başladığı Ekim ayında yüzde 82’lik bir değer kaybı ile 22 milyar dolara düştü.
Devletten önemli miktarda kaynak alan RBS, küresel bankacılık ve piyasadaki gücünü azalınca yaklaşık 3 bin çalışanını işten çıkartma kararı aldı.
Avrupa, Asya-Pasifik bölgesi, Kuzey ve Güney Amerika, Ortadoğu ve Afrika’da faaliyet gösteren bir başka İngiliz bankası olan HSBC ise RSB’ye göre avantajlı durumda yapılan araştırmada en az kayba uğrayan HSBC krizin ilk günlerinde 215 milyar dolarlık pazar değerine sahipti. Krizin yarattığı etki ile 46 milyar doları buhar olan banka 3. çeyrekte küresel finansal krizin etkisiyle 4,8 milyar dolar değerinde varlık silmek zorunda kaldı.
İki yatırım bankası J.P Morgan ve Goldman Sachs’ta krizi diğer bankalara göre az hasarla atlanalar arasında. Krizin alevlenmeye başladığı ilk günlerde 165 milyar dolar pazar değeri olan JP Morgan geçtiğimiz ayın verilerine göre sadece yüzde 10’luk değer kaybı yaşadı ve 147 milyar dolara düştü.
TÜRKİYE DİRENİYOR Dünya bankların ciddi kayıplar yaşarken Türkiye 2001 krizinin mirasını yiyor. Yaşanan kriz ve alınan önlemler ile Türk bankacılık sektörü ABD ve Avrupalı meslektaşlarına göre daha sağlam bir tablo çiziyor.
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) verilerine göre, bankacılık sistemi toplam aktifleri bu yıl Haziran itibariyle, geçen yılın sonuna göre YTL bazında yüzde 13 artarak 633 milyar YTLye yükseldi. Bankacılık sektörünün toplam bilançosu bu yılın ilk yarısında Aralık 2007'ye göre 71.8 milyar YTL artarken, bu artışın yüzde 67'si mevduattan; yüzde 24’ü mevduat dışı kaynaklardan, yüzde 9u diğer pasiflerden geldi.
Türkiye’nin 4 büyük bankasına bakıldığında da krizin ilk günlerinden bu yana Akbank 25 milyar YTL ‘lik kayıp yaşarken, Garanti Bankası’nda bu rakam 24 milyar YTL, İş Bankası’nda 19 milyar Yapı Kredi’de ise 17 milyar YTL’yi buldu.
Anasayfam Yap
Tüm Küpürleri Sil
