Elektrik fiyatlarında öngörü mümkün

Ceren Dilekçi - Türkiye’nin elektrik üretiminin neredeyse yarısını doğalgazdan karışılıyor olması nedeniyle doğalgaz arzında yaşanan sıkıntıların elektrik krizine neden olabileceği belirtiliyor.

TEİAŞ’ın 2016 öngörüleri, Türkiye’nin arz talep dengesinin talebi karşılamaya yetmeyeceği yönünde olurken yeni yatırımlar için piyasanın öngörülebilir olması temel ihtiyaç haline geliyor. Elektrik fiyatlarının öngörülebilir olması ve daha sağlıklı belirlenebilmesinin önemi daha da artıyor.

Uzmanlar, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VOB) işlem gören elektrik kontratlarını kullanan piyasa oyuncularının gelecekteki fiyatları önceden görme ve risklerini yönetme şansına sahip olacaklarını, ayrıca etkisinin perakende satış fiyatları üzerinde de görülebileceğini belirtiyorlar.

''BUGÜNKÜ SIKINTILAR YAŞANMAYABİLİRDİ''

EPDK Enerji Uzmanı İbrahim Ethem Erten, Gazeteport'a yaptığı açıklamada, türev ürünlerin geleceğe yönelik satış fiyatlarını garantilemek için ciddi imkanlar sağladığını belirtti.

Tedarikçi şirketlerin bugünkü yüksek fiyatları öngörüp Kasım vadeli kontrat alımı gerçekleştirmiş olsalardı, daha hesaplı net alım maliyetine sahip olacaklarını, enerji maliyetlerinin aşağı çekileceğini ve bugün bu sıkıntıların yaşanmamış olabileceğini belirtti.

Şirketlerin risk yönetimi yapmadıkları için olumsuz etkilendiklerini dile getiren Erten, şirketlerden daha etkin portföy yönetimi beklediklerini söyledi.

SÖZLEŞMELERE YETERİNCE İLGİ YOK

Sanko Menkul Değerler Genel Müdür Yardımcısı Aytun Bilgin, Gazeteport'a yaptığı açıklamada, doğalgazdan elektrik elde edildiği için petrol fiyatlarındaki hareketin direkt olarak elektrik fiyatına maliyet olarak yansıdığını belirtti. Fiyatların sert geçen kış aylarında daha volatil seyrettiğine dikkat çeken Bilgin, kurulacak spot elektrik piyasasında likiditasyonun sağlanması durumunda tüketicilerin öngörü yapmasının mümkün olabileceğini dile getirdi. Fiyatların volatil seyrettiği bu gibi durumlara karşı VOB'da elektrik kontratlarını kullananlar için öngörü imkanı sağladığına değinen Bilgin, işlem hacimlerin artış göstermesi gereken zamanlarda vadeli kontratlara karşı yeterince ilgi gösterilmediğini belirtti. Bilgin, yoğun geçmesi beklenen kış dönemi öncesinde ya da aşırı tüketimin olduğu durumlarda tüketicilerin önceden alım kontratıyla risklerini minimize edebileceklerini belirtti.

TÜKETİCİYE EN UYGUN KOŞULLARDA TEDARİK

Cere'an Genel Müdürü Onur Yazgan, düzenleyici kurumlar tarafından, uzun vadeli finansal ve fiziksel uzlaştırmalı (future/forward) ürünlerin ticaretinin yapıldığı geniş kapsamlı bir enerji borsasının kurulması yönünde çalışmalar yapıldığını hatırlatarak şirket olarak bu çalışmaları aktif olarak desteklediklerini belirtti.

 Enerji ticaretinin en önemli faydasının, piyasada gerçek arz ve talep dinamiklerine bağlı, doğru ve öngörülebilir bir fiyat sinyalinin oluşmasını sağlamak olduğunu kaydeden Yazgan, üretici ve tüketicilerin şeffaf, likit ve güvenilir bir piyasa yapısında işlem yapıyor olmalarının, sektördeki verimsizlikleri azaltmak, arz güvenliğini arttırmak ve elektriğin son kullanıcıya olan maliyetini düşürmek açısından son derece önemli olduğuna değindi.

Bu bağlamda, enerji talebinin gün geçtikçe artan ülkemizde, elektrik ticareti faaliyetlerinin gelişmesinin, mevcut santrallerin daha verimli işletimini sağlayarak, yakıt tüketimini azaltan ve cari açığı düşüren bir etkisi olacağını dile getiren Yazgan, aynı zamanda arz güvenliği artacağından, yeni santral yatırımlarına olan ihtiyacın azalacağını bildirdi. Yazgan, tüketicilere elektriğin en uygun koşullarda tedariğinin mümkün kılınarak, enflasyonu düşürücü bir etki sağlanacağı belirtildi.